Jechiikaa Baayoloojii
Appearance
A
[gulaali | lakkaddaa gulaali]| English | Afaan Oromoo |
|---|---|
| Abdomen | huffaa |
| Absicission | Qirixinsa yookaan absiishinii |
| Absorption | xuuxama soorataa |
| Accessory | Gargaartuu |
| Accessory Bud | kichuu Gargaartuu/torbii |
| Accessory fruits | Firii Gargaartuu/torbii |
| Accessory nerve | Narvii Gargaartuu ykn Ribee Torbii |
| Acetabulum | Hududdaa mo’oo ykn Suuqmoo'oo |
| Achene | Abuurdhootuu |
| Acid | Asiidii ykn dhangaggee |
| Acoelomate | Almumolqaamoo ykn aseeloomeetii |
| Acquired character | Amala gonfamaa |
| Acropetal | gadiiol gaamaruu |
| Acrosome | Kiilcabsaa ykn akirimoosomii |
| Actinomorphic | aktinoomorfikii |
| Active transport | geejiba si'ataa |
| Adaptation | itti bara ykn madaqa |
| Adaptive behavior | Amala naannoon walsimaa |
| Addiction | Araada |
| Adductor muscles | maashaa diriiraa |
| Adipose tissue | tishuu adiipoosii ykn gummee coomeessa |
| Adrenal gland | xanacha Adireenaalii ykn Irkalee |
| Adventitious roots | hidda qaajjisoo/ anfaaroo |
| Aerial roots | hidda alaa |
| Aeration | Qilleenseessuu |
| Aerobic Respiration | Gubama soorataa Qilleensoo |
| Aestivation | raftii bonaa |
| Afferent | Fidduu |
| Affinity | warroommii |
| After ripening | salbaanbooda ykn Boodbilchaachuu |
| Agar | Agaar |
| Agglutination | Agiluutineeshinii ykn kantaruu |
| Agglutinin | kantasituu |
| Agglutinogen | Qaamkantrsituu |
| Aggregate | gorbooba |
| Aggregate fruits | Fudraa gorboobaa |
| Albumen | adikillee ykn Yaa'aa waakkaa |
| Alcohol | Alkoolii ykn farshoo |
| Algae | saphaphuu |
| Alimentary canal | qasammee soorata ykn Daandii soorataa |
| Allantois | Aleentuwusii ykn Sabaga qasammee curraa (Saqacurraa) |
| Allele | Biffiisa ykn Aliilii |
| Allergy | Alarjinii (maddisa adanyoo) |
| Allogamy | Alarjii (adanyoo/ Xirroo) |
| Allopolyploid | Danunkee sanyitii Addee ykn Aloopoolipilooyidii |
| Alveolus | Afuuffee qillensaa |
| Amino acid | dhangaggee aminoo |
| Amitosis | Hirmaa seelii kalattii ykn amitoosisii |
| Ammocoetes larva | jiissaa amoositii |
| Ammonia | Amooniyaa |
| Ammonification | Amooniyeessuu |
| Ammonifying bacteria | Amooniyeessa |
| Amnion | Sabaga keessoo curraa/ aminiyeenii |
| Amniotic egg | Kiillee ootawoo |
| Amniotic fluid | Oota |
| Amoeba | ameebaa,dubara'a |
| Amoebocyte | Amiiboosaayiitii |
| Amoeboid | Amiibooyidii |
| Amphibia | Dagalhareeyyii(Amfiibiyaan) |
| Amphioxus | Amfiiyooksasii |
| Ampulla | Bililla |
| Amylase | Amiilasii |
| Anabolism | anaaboliizimii ykn ijaarsoo |
| Anaerobic Respiration | gubama soorataa Alilleensoo (anaaroobikaa) |
| Analogous organs | Qaamoota walfakkee |
| Anandrous | Shandoomaleessa |
| Anaphase | sadarkaa kolboo |
| Anatomy | Qornafkeessa / Anaatomii |
| Ancestral characteristics | Amala hortee |
| Androecium | qaamkormaa/shandoo |
| Androgenic-hormone | hoormonii kormaaykn Dhiiraa |
| Anemia | joonjii ykn Hirina dhiigaa |
| Anemophily | poolineessuu buubbee |
| angiology | Xinujumdhiiga |
| angiosperm | Biqiloota daraaraa |
| Animal | Bineelda ykn Neefka |
| Ankle | Koomee |
| Annelida | Raammoo qubeellee |
| Annual plant | Biqiltuu waggaa |
| Annual ring | amartii waggaa |
| Anoxia SY | anooksiyaa / Hanqina oksijiinii |
| Antenna | sanfila |
| Anterior | gara fuuldura |
| Anther | baataabullaa/aantarii |
| Antheridium | Horameenxaa |
| Anthesis | yeroo daraaruu |
| Antibiotic | farra-jiree |
| Antibody | farra qaama alagaa |
| Anticoagulant | farra itituu |
| Antigen | qaama alagaa |
| Antitoxin | Farra summii |
| Antivenom | Farraa Summii bofaa |
| Ants | Mixiii |
| Anuria | dhabfincaanuu |
| Anus | munnee |
| Aorta | awoortaa/Dhiigraabsituu Muummicha |
| Aortic arch | Xiyya Toyyee guddaa |
| Apetalous | Miti baaldaraaraa |
| Aphyllous | Baaldhaboo |
| Apical dominance | Taddoo Fixxee |
| Apical meristem | latoo guddatuu |
| Appendage | maxa'a |
| Appendicular skeleton | lafee guutuu qochomaa |
| Appendix | Dabalee mar'imaan /ciincha |
| Appositional growth | Guddina Tulloo |
| Aquarium | Gongoo / Bidiruu horsiisaa |
| Aquatic plant | Biqiloota bisaana'oo |
| Aquatic habitat | Bidoolee bishaana'oo |
| Aqueous humor | Bishaan Agartuu |
| Arachnoid | orbobbiisoo |
| Arachnoid matter | Qaamorbobbiisoo |
| Arteriole | dhiiga rabsituu xixiqqoo |
| Artery | dhiiga rabsituu |
| Arthropoda | Miilixinxima |
| Artificial fertilizer | xa'oo namtolchee |
| Artificial insemination | dorrobsiisa Namtolcee |
| Ascaris | raammoo maagaa |
| Ascomycota | marqoo qalqalloo |
| Ascospore | dhukkee Aliiqa |
| Asexual Reproduction | walhormaata saal-malee |
| Assimilate | walfudhachiisuu Soorbu'oomsuu |
| Association | gamteessituu |
| association fibres | fo'aa gamteessituu |
| Assortative mating | Gaana Altasaa |
| Asters | Daraarurjii |
| Asthma | xiichaa /asmii |
| Atlas | baataamataa |
| Atom | Atoomii / Buxussuddoo |
| Atrioventricular node | noodii Atriyooventrikularii (birkaa Golonnee naqlaataa) |
| Atrium {auricle} | Golonnee naqaa(oortikilii) |
| Atrophy | gad oramuu |
| Auditory capsule | Qalqalloo Dhageettii |
| Auditory nerve | Aarsituu Dhageetti |
| Auditory organ | Qaama dhaqeettii |
| Auditory ossicles | Lafee Gurraa |
| Autogamy | Ofgudeeda |
| Autolysis | Ofjigsuu |
| Autonomic nervous system | Sirna Ribee/aarsituu Fedhii malee |
| Autosome | Lubbiyyoo qaamaa |
| Autotomy | Ofdoolummaa ykn ofsaruxxee |
| Autotrophs | Qopheesitoota |
| Auxin | oogzinii |
| Aves | Allaattiiwwan |
| Avitaminosis | Hir'ina vaaytaaminii |
| Axil | Kofbaala |
| Axillary bud | Kichuu cinoo |
| Axon | Ulee Lubbiyyoo Aarsituu |
B
[gulaali | lakkaddaa gulaali]| English | Afaan Oromoo |
|---|---|
| Bacillus | baakteeriyoota boca siiqqee |
| Backbone | Lafe dugdaa |
| Backcrossing | Diqaaloomsa |
| Bacteria | Baakteeriyaa |
| Bactericide | Ajjeestuu baakteeriyaa |
| Bacteriology | Xinbaakteriyaa |
| Bark | Solloqee |
| Barrier | guftoo |
| Basal metabolism | meetaabolizimii ykn sirna Jaardiigaa bu'uraa |
| Basidiomycetes | coommee turboo |
| Basidium | baasidiyamii |
| Beans | baaqilaa |
| Bedbug | Geergoo |
| Belly | Garaa |
| Beetle | boombii |
| Biennial | barlamee |
| Bilateral symmetry | Walfakkoo cin-lamee |
| Bile | Hadhooftuu |
| Bile duct | Ujummoo hadhooftuu |
| Bilharzia | Bilaarziyaa |
| Binary fission | Addaanbahinsa Qixlamee |
| Binomial nomenclature | Moggaasa maq-lamee |
| Bio | Jireee |
| Biochemistry | Baayookeeemistirii (keemistrii lubbuu) |
| Biodiversity | Lubdaneessuummaa |
| Biogenesis | Buu'urjiree (Bu'ura Lubbuu) |
| Biological control | Too'annoo baayooloojikaala /Xinjiraawaa |
| Biological factor | Qabattoo baayooloojikaala /Xinjiraawaa |
| Biology | Baayolojii / Xinjiree |
| Biomass | Lubbaanga |
| Biosphere | Lubbaqqaana / baayoosfeerii |
| Biosynthesis | Omish-lubbaawaa |
| Biotic community | Hawaasa lubbuqabeeyyi |
| Bisexual | Saal-lamee |
| Bicuspid valve | Huutuu lamee |
| Blood | Dhiiga |
| Blood clotting | Itituu Dhigaa |
| Blood group | Gartuu dhigaa |
| Blood platelets | Kantarsoo Dhiigaa |
| Blood pressure | Dhiibbaa dhiigaa |
| Blood serum | Dhama dhiigaa |
| Blood vessel | Ujummoo Dhiigaa |
| Body cavity | Holqa Qaamaa |
| Bone | Lafee |
| Bony fish | Qrxummii lafee |
| Book lungs | sombarroo |
| Botany | Xinbiqila |
| Botulism | Bootulizimii |
| Brain | Sammuu |
| Brain stem | Hundee sammuu |
| Breathing | Hargansuu |
| Bronchial tube | Ujummoo sombaa |
| Bronchus | Damee ujummoo qillensaa |
| Bud | Kichuu |
| Budding | Kichaa'uu |
| Bud scales | Madaalaa kichuu |
| Bulb | Qullubboo, kumbulluu |
| Bulbil | Shifqullubboo, shifkumbulluu |
| Bundle sheath | Haguugaa hanqaaraa |
| Bursa | subbee |
C
[gulaali | lakkaddaa gulaali]| English | Afaan Oromoo |
|---|---|
| Cactus | borora |
| Calcifuge | Didboronqii |
| Callus | Majii |
| Calyx | Hammatililiili |
| calory | Hoo'illaa,Kaaroolii |
| Canal system | Sirna bo'oo |
| Canine | Qarriffaa |
| Canning | Saamsuu |
| Capillarity | kaappilarii ykn qasammee dhiigaa |
| Capsule | kaapsiyuulii ykn Haguuggee |
| Carapace | gaachaneefka |
| Carbon cycle | Marsaa Kaabonii |
| Cardiac | Onnee |
| Cardiac muscle | MaashaaOnnee |
| Cardinal vein | Dhiiga deebistuu onnee |
| Carotid arch | xiyyaa dunquqqee |
| Carotid artery | Dhiiga raabsituu dunquqqee |
| Carpals | Lafee lakkuu |
| Carpus | Lafee gumee ykn lakatee |
| Cartilage | Morgaa |
| Cartilage bone | Lafee Morgaa |
| Caterpillar | Buuqataa |
| Caudal | Eegee, diboo |
| Cauline | Mukiitee |
| Cell | Lubbiyyoo |
| Cell body | Qaama Lubbiyyoo |
| Cell cycle | Marsaa Lubbiyyoo |
| Cell division | Hirmama Lubbiyyoo |
| Cell membrane | Sabaga Lubbiyyoo |
| Cell migration | Godaansa Lubbiyyoo |
| Cell sap | Dhangala'oo Lubbiyyoo |
| Cell structure | Caasaa Lubbiiyyoo |
| Cell theory | Yaad-hiddama Lubbiyyoo |
| Cell tissue | Gummee Lubbiyyoo |
| Cell wall | Cicha Lubbiyyoo |
| Cellular organelles | Caamerqa Lubbiyyoo |
| Cellular transformation | Jijjirama Lubbiyyoo |
| Centrosome | Seentiroomeerii(hidhfo'aa) |
| Cenozoic | Haarleetoo |
| Cephalization | matuumuu |
| Cephalochordata | Mattushaaleeyyi |
| Cephalothorax | Qommata, matqoma |
| Cerebellum | Jalsammuu |
| Cerebral cortex | Qaamtuu Surrii |
| Cervical groove | Dhooqa mormaa |
| Cervix | Morma gadameessaa |
| Cheese | Baaduu furdaa |
| Chemoreceptors | Keemoosimattuu, simattuu keemikaala |
| Chemosynthesis | Keemoomisha, oomishituu keemikaala |
| Chlorophyll | magariisee |
| Chloroplast | Caasmagarroo |
| cholera | Koleeraa, loshaa |
| Chondrichthyes | Qurxummii morgaa |
| Chordata | Tushaaleyyii |
| Chorion | Qolmiciree,Sabaga miciree |
| Chromatophore | Baattuu bilfee |
| Chromoplast | Dibdaraaraa |
| chromosomes | Sanyitti ykn Baaddiraa |
| Cilia | Rifeensee |
| Ciliary body | Qaama rifeenseetaawa |
| Ciliary feeders | Soorattota rifeenseetawa |
| Ciliary muscle | Maashaa rifeenseetawa |
| Ciliary structures | Caasaa rifeenseetawa |
| Ciliata | Rifeenseetawaa / Qabrifeensee |
| Ciliated cell | Lubiyyoo Qabrifeensee |
| Circular canals | bo'oo geengoo |
| Circulatory system | Sirna marsaa dhiigaa |
| Class | Gita |
| Classification | Ramaddii |
| Claspers | Qabduu |
| Clavicle | Lafee konyee |
| Climax | Baaxii |
| Clitoris | Qinxiraama, muxxee |
| Clot | Itita |
| Coccus | Baakteeriyaa bocgeengoo |
| Cockroach | Balballaa |
| Cocoon | da'oo jiisaa raammoo |
| Coelom | Hol-dhagna |
| Coelomate | Hol-dhagnoo |
| Coelomic cavity | Qaawa Hol-dhagnaawaa |
| coenzyme | koo'inzaayimii |
| Coiled filament | Marliilana |
| Cold blooded | Dhigqorroo ykn geedaroo'a |
| Coleoptiles | Baalsatoo |
| Colon | mar'imaan furdaa |
| Colony | Daddoo |
| Colour vision | hubannaa halluu |
| Commensal | Waliinlee'ii |
| Commensalism | Waliinlee'uummaa |
| Common | waloo ykn yagutoo |
| Community | Hawaasa |
| Companion | Daraboo |
| Companion cell | Lubbiyyoo wajjee |
| comparative anatomy | hirqaama walbira-qabii |
| Comparative physiology | Xiinqaama walbira-qabii |
| Compensation point | Tuqaa beenyaa |
| Competition | Hirphantaa ykn beenyaa |
| Complets metamorphosis | Bocjijjiirroo Guutuu |
| Composites | walseenoo |
| Compound leaf | Baala Mirroo |
| Compression | kottoonfannaa |
| Conceptacle | Holqaamormaata |
| Condenser | |
| Conditional reflex | |
| Cone | Biilalee |
| coniferous | Biilalaawaa |
| Conjunctiva | |
| Conjugation | horsiisillaa ykn konjugeeshinii |
| Connectives | walqabsiistuu |
| Connective tissue | tishuu ykn gummee walqabsiistuu |
| Consumer | Sooratoota |
| Contagious | Daddarbaa |
| Contraception | ittismaata ulfummaa |
| Contractile vacuole | buufayee kottoonfataa |
| Control of cell division | To'annoo hirmama lubbiyyoo |
| Convoluted tubule | ujummoo maramaa |
| Convolution | Maramaa |
| Copulation | ariisa ykn kaacha |
| Coral | fulukkee |
| Cork | buushii,cuqqaallaa |
| Corn | boqqoolloo |
| Cornea | lufifaa |
| Corolla | Tuubaaldaraa/ korollaa |
| Corpuscle | Nafbullee |
| Corpus luteum | Nafboora |
| Cortex | Qaamtuu |
| Cotyledon | Fiilloo |
| Craniate | Qoobsammoolii |
| Cranium | Qoobii saammuu ykn kaaniyeemii |
| Crop | midhaan |
| Crop rotation | midhaan waljijjiraan facaasuu |
| Crossbreed | Weelchuu |
| Cross fertilization | Misooma hanqaaquu walmakaa |
| Crossing over | cewumsa |
| Cross pollination | Habareessuu Alagaaa |
| Cryptophyte | Biqiloksaa, Kiriptoofaayitii |
| Cub | kubalee |
| Culture | biqileeta, horsiisa |
| Cuticle | soloqmuta |
| Cytology | Xinseelii,Xinlubbiyyoo, saayitoolojii |
| Cytolysis | Diggama lubbiyyoo |
| Cytoplasma | Yaatoo lubbiyyoo |
| Cytosol | Holollaa lubbiyyoo |
| Cytokinesis | Hirama Yaatoo lubbiyyoo |
D
[gulaali | lakkaddaa gulaali]| English | Afaan Oromoo |
|---|---|
| Daughter cells | Lubbiyyoo haaraa, seelii haaraa |
| Day light vision | Agarmti ifa guyyaa |
| Deamination | Dhiilama Aminoo |
| Decay | tortoruu |
| Deciduous | Baalarcaatuu |
| Deciduous teeth | ilkaan ananii |
| Decomposer | burkuteessitoota |
| Decortication | quncifannaa |
| Defoliation | harca'uu baalaa |
| Degeneration | dhorama |
| Dehiscent | dhoo'u |
| Dehydration | bishanqee, googinsa |
| Dendrite | miigoo |
| Denitrification | naayitiroojineessuu |
| Dens | Ilkaan |
| Dental formula | Unkee Ilkaanii |
| Dental groove | |
| Dentine | Ilka, ximbirrilka |
| Depauperate | |
| Dermatophyte | comee coraa |
| Dermis | yandii, jalcoraa |
| Dermatitis | sibiijjii |
| Diabetes | Dhibee sukkaaraa |
| Diabetes | Dhukkuba sukkaara fancaana'a |
| Diagnosis | Qorannoo |
| Diaphragm | afuddaa |
| Diastema | filfillee |
| Diastole | Diyaastoolii, Diriirfanna onnee |
| Diatoms | Atoomlamee |
| Dicotyledon | filloo lamee ykn firqii |
| Differentiation | garaagarummoo |
| Diffuse | qirimbisuu |
| Diffusion | qirimbisa |
| Digestion | bullaa'insa soorataa |
| Digestive enzyme | Inzaayimii bullaa'insa |
| Digestive gland | Xannacha bullaa'insa |
| Digestive system | sirna bullaa'insa soorataa |
| Digits | lakqurxa |
| Dihybrid | diqaalessuu-lamee |
| Dimorphism | Boclamee |
| Dioecious | saal-dhilamoo |
| Diploblastic | Baqaanlamee |
| Diploid | Uunkoomlamee , Baaddirlamee |
| Diploid condition | Haala Uunkoomlamee |
| Diploid number | Lakkofsa Uunkoomlamee |
| Disc | Baxxee |
| Discontinuous distribution | |
| Disease | Dhibee, dhukkuba |
| Dispersal | faffaca'a |
| Disperse | firfirsuu |
| Dispersion medium | faffaca'a giddugaleessa |
| Dissimilation | Daakessaa |
| Distal | Fagoo |
| Distribution | Raabsa |
| Diversity | daneessa |
| Division | Garee |
| DNA | DNA(Dhangaggee wirmaatawaa lamee ) |
| DNA cycle | marsaa DNA |
| DNA replication | Garagalchi DNA |
| DNA synthesis | oomishaa DNA |
| DNA Dominance | mo'annoo DNA |
| Dominant | Mo'ataa |
| Dominant character | Amala mo'ataa |
| Donor | kennaa |
| Dormancy | Raftii, mujuja |
| Dormant | mujujaa,,dunquqqaa'aa |
| Dorsal | Duuba |
| Dorsal aorta | Dhiigraabsituu giddicha duubee |
| Dorsal lobe | nyabbaa duubee |
| Double circulation | marsaa dhiigaa dachaa |
| Double cross | we'elaa dachaa |
| Double fertilization | misooma hanqaaquu/rimeessa dachaa |
| Drosophila | Tisiisa midhoo |
| Drupe | Dhagmidhoo |
| Duct | dhuyyama |
| Ductless gland | Xannacha Ujummalessee` |
| Duodenum | macuree duroo |
E
[gulaali | lakkaddaa gulaali]| English | Afaan Oromoo |
|---|---|
| Ear | Gurraa |
| Ear drum | Dibee Gurraa |
| Ear ossicle | Lafee gurraa |
| Ecdysis | harcaafachuu |
| Ecological factor | Dhiibaawwan Xiinnaannoo |
| Ecology | Xiinnaannoo |
| Eco species | Sanyii Qeeyyaa |
| Ecosystem | Sirnakkoo ykn Sirnannoo ykn Sirna Qeeyyaa |
| Ecotype | Gosa Xiinaannoo |
| Ectoderm | Coraaloo ykn qaamtuu miciree imii |
| Ectoparasite | Maxxantuu aloo |
| Effector neuron | Lubbiyyoo ribee dhimbaastuu |
| Effector organ | Qaama Dhimbaastuu |
| Efferent branchial arteries | Fuutuu Dhiiga raabsituu Irree |
| Efferent fibres | Foo'aa Fuutuu |
| Efferent loop | Fuutuu luuppii |
| Egestion | Kurumbaasa |
| Egg | Killee, hanqaaquu, buphaa, Okookkaa |
| Egg membrane | Sabaga Killee |
| Elastic cartilage | Mogaa ilaastikii ykn dhiisamee |
| Elephantiasis | bobootee |
| Embryo | Miciree |
| Embryogenesis | Dagaagina Miciree |
| Embryology | Xiimmiciree |
| Embryo sac | Daaduu miciree |
| Embryonic membrane | Sabaga miciree |
| Embryonic period | Deeydeyaa ykn Yeroo miciraawuu |
| Embryophyte | Biqiltoota dachee |
| Enamel | Inaameelii, Ilkarroo |
| Encysted | Golgafuuffoo |
| Endemic | takkaayyee |
| Endocardium | Keessonnee |
| Endocarp | Uwwis-firii Keessoo, gumoo kesoo |
| Endocrine gland | Xannacha cufaa, Xannacha Ujummaleessa |
| Endocrine system | Sirna xannacha cufaa |
| Endodermal cells | Lubbiyyoo Yandii keessoo |
| Endometrium | Sabaga gadaameessaa |
| Endoparasite | Maxxantuu keessoo |
| Endoskeleton | Lafee keessoo |
| Endospore | Keesukee, dhukee keesssoo |
| Endosperm | Soorsanyii |
| Endotoxin | Summii kessoo |
| Energy | Anniissaa |
| Entomology | Qorilbiisa |
| Entomophily | habareessuu ilbiissaa |
| Environment | Naannoo |
| Enzyme | inzaayimii, nam'a |
| Epicardium | daduu onnee |
| Epicotyl | shaafoo, irfiilloo |
| Epidermis | Iryandii, ippiidarmisii |
| Epiglottis | Cufokkee |
| Epiphyte | Hirkattuu |
| Erection | Dhagooga |
| Erector muscle | Maashaa dhagoogaa |
| Erosion | Harama |
| Erythroblastosis fetalis | Dhiigdiiga gadaacha, hanqina quyyisa dhiigaa gadaacha |
| Esophagus | Liqimsituu, goongiraa |
| Estivation | Raftii bonaa |
| Euglea | Biqilneefka,Yuugliinaa |
| Evolution | Tirannoo, Jijjirama suutaawaa |
| Exchange | Waljijirraa |
| Excretion | Usaansa |
| Excurrent growth | Guddiina gonfoobiilaa |
| Exhale | Hafuura baafachuu |
| Exocarp | Uwwis-firii alaa, Qolola |
| Exocrine gland | Xannacha dhuyyamaa |
| Exodermis | Yandii Alaa |
| Exoskeleton | Lafee Alaa |
| Expansion | Baballina |
| Eye | Ija |
| Eyeball | Kubbaa Ijaa , gumaa ijaa |
| Eyelids | qola ijaa |
| Eye muscles | Mashaalee ijaa |
F
[gulaali | lakkaddaa gulaali]| English | Afaan Oromoo |
|---|---|
| Facial nerve | Ribee uulaa |
| Faeces | udaan, huusoo |
| Fallopian tube | ujummoo gadaameessaa |
| False ribs | cinaacha soboo |
| Family | warraa |
| Fat | cooma |
| Fat body | qaama coomtoo |
| Fat cells | lubbiyyoo coomaa |
| Feather | Baallee |
| Fermentation | Raaciteessuu |
| Fern | kaarroo |
| Fertile soil | Biyee gabbataa , Qaljii |
| Fertility | Qaljummaa |
| Fertilization | Misooma hanqaaquu, rimeessa |
| Fertilization membrane | Sabaga rimeessa |
| Fertilizer | Xaa'oo |
| Fibre | kirrii, qajjisa, haanxaa, qaancaa |
| Fibril | Qaaccaa ,cakkee |
| Fibrin | qaancinii, liilana |
| Fibrinogen | liilanhoortuu |
| Fibrous | qaajjisoo |
| Fibula | soma hojjaa qal'aa |
| Filament | dibaalaa |
| Filamentous | dibaalaaawaa |
| Fin | koola |
| Fin rays | xiyyee koola |
| Fish | qurxummii |
| Fission | addaan bahinsa |
| Flagellate | silqixaawoo |
| Flagellum | silqixa |
| Flame cells | lubbiyyoo laboobaa |
| Flat worms | raammooo battee |
| Flea | tafki |
| Floral diagram | caasoo daraaraa |
| Floral formula | unkee daraaraa |
| Floral tube | ujummoo daraaraa |
| Flower | daraaraa |
| Flower bisexual | daraaraa saallamee |
| Flower imperfect | daraaraa gamisaala |
| Flower pistillate | daraaraa dhaltuu(ilillii) |
| Flower staminate | daraaraa kormaa |
| Flower unisexual | daraaraa saal-tokkee |
| Flowering plants | biqiltoota daraaraa |
| Fluid | yaatoo |
| Foetus | gadaacha, curraa |
| Foetus membrane | sabaga curraa, |
| Follicle | foolikilii, lubgoo, subbattii |
| Food chain | funcaa soorataa |
| Food pyramid | dossoo soorataa |
| Food vacuole | buufanyee sorataa |
| Food web | saphuphee sorataa |
| Foot | miila |
| Fore arm | dhundhuma |
| Fore brain | duree sammuu |
| Fossil | dhakkala |
| Fraternal twins | lakkuu adda addaa |
| Fragmentation | cacabiinsa |
| Fructose | firuuktoosii |
| Fruit | firii |
| Function | dalagaa |
| Fungi | Faangasii, Marqoo |
| Fungicide | farra-faangii, farra-marqoo |
| Funicle | lawwadaroo |
| Fur | dabasaa, buukii |
G
[gulaali | lakkaddaa gulaali]| English | Afaan Oromoo |
|---|---|
| Galactose | gaalaaktoosii |
| Gall blader | Afuuffee hadhooftuu |
| Ganglion | kuburroo ribee |
| Gel | dhoqqana |
| Gene | dhaalmaya, sanyundee |
| Genitalia | Qaama saalaa |
| Genetics | Xiindhaala |
| Genotype | ruqoo dhaalmayaa |
| Genus | qaccee |
| Geological time | yeroo |
| Geotropism | gaalcha lafaa |
| Germ cell | lubbiyyoo imii |
| Germination | mutaa'uu |
| Germ layer | baqaanimii |
| Germ tube | ujummoo imii |
| Gestation | Ulfaawa(namaaf) rimaawa |
| Gills | Asaassii |
| Gill fungi | Asaassii gosukkoo |
| Gizzard | qochomaa |
| Gland | Xannacha |
| Glomerulus | dirmoo |
| Glucose | gulukoosii |
| Gonad | xannacha saalaa |
| Graft | suqxii |
| Graffian follicle | Goonka garaaf |
| Granulocyte | Maandhabuurraawaa |
| Grass | marga |
| Green gland | xannacha magariisa |
| Growth | guddina |
| Guard cell | lubbiyyoo waardiyaa |
| Gullet | liqimsituu |
| Gut | muculufa |
| Gymnosperm | sanyii-qulloo |
H
[gulaali | lakkaddaa gulaali]| English | Afaan Oromoo |
|---|---|
| Habit | |
| Habitat | Bidoolee |
| Hemoglobin | Burebiluu |
| Hair | Rifeensa |
| Hair cell | Lubbiyyoo Rifeensaa |
| Hair follicle | Lubgoo Rifeensaa |
| Hair papilla | Rifeensa xossee |
| Halophytes | Sagiddeelama |
| Haploid number | Uunkoomgamisa, Baaddirgamisa |
| Hard wood | Folka |
| fever | Leeydaa |
| Haemorrhage | Dhiigitii |
| Hearing | Dhagahuu |
| Hemichordata | Cintushaaleeyyii |
| Hepatic | Tiruu |
| Hepatic artery | Dhiiga deebistuu Tiruu |
| Hepatic portal system | Sirna dhiiga geessituu tiruu |
| Herbaceous plants | Biqiltoota jirma lallaafoo |
| Herbalist | |
| Herbicide | Farra Aramaa |
| Herbivorous | Sorattoo biqilootaa |
| Heredity | Dhaalsanyii |
| Hermaphrodite | sangaa raada, bukkee |
| Heterodont | Ilkaanaddee |
| Heterogeneous | Gosaddee |
| Heterotrophic | Sooratoota |
| Hexose | Heksoosii |
| Hibernation | Riphiinsa |
| Hilum | Handhuursanyii |
| Hindbrain | Duubee sammuu |
| Hindgut | Duubee Muculufaa |
| Holophytic | Biqilaanbulaa, biqiltuu qofa nyaatuu |
| Holozoic | Neefkee |
| Homeothermic | Dhiigsukkaawoo |
| Homodont | Ilkaan Walfakkoo |
| Homologous chromosomes | Baaddira Walfakkaatoo |
| Homologous structure | Caasa walfakkataa |
| Homozygous | Gostokkee |
| Hooves | Kottee |
| Hook worm | Raammoo hokkoo |
| Hormone | Hoormoonii |
| Horny jaws | A'ama gaanfee |
| Host | Keessummeessituu |
| Housefly | Tisiisa |
| Humerus | Lafee irree olaanaa |
| Humidity | Jiidhillaa |
| Humus | Kosbiyyee |
| Hybrid | We'elcha, diqaalaa |
| Hydrophyte | Biqilbishee |
| Hydroponics | Biqileeta bishaanii |
| Hydrostatic pressure | Dhibbaa bishaanii |
| Hyperglycaemia | Sukkaara dhiigaa olka’aa |
| Hypertonic | Bulbulqoo olaanaa |
| Hypocotyl | Jirmuta,Soomayyoo |
| Hypothesis | Jennaa, mala-dha'insa |
| Hypotonic | Bulbulqoo gadaanaa |
| Hypoxia | Hanqina ooksijii, Hanqiinadhiituu |
I
[gulaali | lakkaddaa gulaali]| English | Afaan Oromoo |
|---|---|
| Identical twins | lakkuu walfakkaatoo |
| Imbibition | Dhugama |
| Image | Fakkaatti |
| Image formation | Uumamuu fakkaatii |
| Immunity | Iraafa, madiinummaa |
| Impermeable | Hinseensifinee |
| Impulse | dhiibbaa |
| Inbreed | Walhora firaa |
| Incisor | Ilkaan fuulduree |
| Incomplete | Hanquu |
| Incomplete dominance | Mo'annaa hanquu |
| Incomplete metamorphosis | Bocjijirraa hanquu |
| Incubation period | Yeroo hammannoo |
| Incubator | Batooree |
| Incus(anvil) | Lafee boraatii |
| Indehiscent | Hindhoonee |
| Independent assortment | mirrii Of-danda'aa |
| Indigenous | biyyumee |
| Infant | daa'ima, sinoo |
| Infection | bacawwii,bocoo |
| Inferior | gadaantee |
| Inferior vena cava | Dhigdeebistuu guddicha gadii |
| Infertile | Gawwii |
| Inflammation | kulkula |
| Inflorescence | Daraartuuta,gorboba daraaraa |
| Inhale | Hafuura baafachuu |
| Inheritances | Dhaala sanyii |
| Inhibition | dhoorkuu |
| Inhibitor | didaa |
| ingestion | Afaanitti fudhachuu |
| Initials | Jalqaba |
| Inject | limmoo |
| Injection | lilmee waraanuu |
| Insect | Ilbiisa |
| Insect pollination | Habareessuu Ilbiisaa |
| Insecticide | Farra Ilbiisoota |
| Insectivore | Soorilbiissa |
| Insoluble | hinbulbulamnee |
| Instinct | amala dhalootaa,yaadumaa |
| Insulin | insuliinii |
| Integument | uwwisa daraaraa |
| Intercellular | Lubbiyyoolee gidduu |
| Intercellular space | iddoo lubbiyyoolee gidduu |
| Internal | keessoo |
| Internal environment | Naannoo keessaa |
| Internode | birkiilee gidduu |
| Interphase | Sadarkaa forfannaa |
| Interstitial fluid | Dhangala'oo lubbiyyoolee gidduu |
| Intestinal gland | Xannacha mar'imaanii |
| Intestine | Mar'imaan |
| Intoxication | summeessuu |
| Intracellular | kees-lubbiyyoo |
| Intramembranous | sabaga keessa |
| Interventricular septum | xiixxuu qaawa onnee gidduu |
| Inversion | garagaltoo |
| Invertebrate | Lafemaleeyyii |
| Involuntary | Fadhiimalummaa |
| Iodine | Ayoodiinii |
| Irregular flower | Daraaraa alidilee |
| Irritability | biri'annoo |
| Isolation | |
| Isotonic | bulbulqixxee |
| Isotope | daaddaa |
J
[gulaali | lakkaddaa gulaali]| English | Afaan Oromoo |
|---|---|
| Jaundice | Hossee, Dhukkubba shimbirroo |
| Jaw | A'ama |
| Jaw bone | Lafee a'amaa |
| Jelly | Dhoqonee |
| Jellyfish | Qurxummii dhoqonee |
| Joints | Buusaawwan |
| Juice | Cuunfaa |
| Jute | Quncee qaaccaa |
K
[gulaali | lakkaddaa gulaali]| English | Afaan Oromoo |
|---|---|
| Keratin | Burqata rifeensaa |
| Kidney | Kalee |
| Kidney tube | Ujummoo Kalee |
| Kilocalorie | Kumoo'illa |
| Kind | Akaakuu |
| Kinetic energy | Anniisaa sochii |
| Kinetic theory | Yaadiddama sochii |
| Kingdom | Mootummaa |
| Knee | Jilba |
L
[gulaali | lakkaddaa gulaali]| English | Afaan Oromoo |
|---|---|
| Labium | Hidhii jalaa |
| Lacrimal duct | dhuyyaama imimmaanii |
| Lactose | Laaktoosii |
| Lactation | Cobaannanii |
| Lactose | Sukkara annanii |
| Lancelet | lawweeeyyii |
| Large intestine | Mar'imaan furdaa |
| Larva | Jiisaa |
| Laryngeal cartilage | Morgaa sanduuqa sagalee |
| Larynx | Sanduuqa sagalee |
| Larynx locomotion | Laagee socho'aa |
| Latent period | Yeroo riphaa |
| Lateral | cinaa |
| Lateral line system | sirna sarara cinaa |
| Lateral roots | hidda cinaa |
| Laxative | teessissaa |
| Layer | baqqaana |
| Leaf blade | qara baalaa |
| Leaf disease | dhukkuba baalaa |
| Leaf let | baalbicuu |
| Leaf scar | godaannisa baalaa |
| Leaf sheath | haguuggii baalaa |
| Leaf stalk | muka baalaa |
| Leather | kal'oo |
| Legumes | shabalakee |
| Lens | doo'innee |
| Lenticel | Dhuyyaama harganjirmaa |
| Leukocytes | Lubbiyyoo dhiiga adii |
| Life cycle | marsaa jireenyaa |
| Life expectancy | tilmaama jireenyaa |
| Life span | jiruu |
| Ligaments | golxa,morgoya |
| Limb | harkaa miila, hududa |
| Limb girdle | sabbata hududaa |
| Limb skeleton | donkoo hududaa |
| Limiting factor | akkumsa timjeessaa |
| Linkage | qunnamsiisoo |
| Lipids | suuphana |
| Liver | tiruu |
| Liver fluke | raammoo tiruu |
| Living organism | lubbu qabeeyyii |
| Lobster | qeensanqabduu |
| Locomotion | sosochii |
| Locomotor organs | qaama sosochii |
| Longitudinal ducts | dhuyyaama dalgee |
| Loop of Henle | looppii Henle |
| Lower jaw | a'ama jalaa |
| Lung | somba |
| Lung worm | Raammoo sombaa |
| Lymph | Dhuyyaa |
| Lymphocyte | Maandhoodhuyyaa |
M
[gulaali | lakkaddaa gulaali]| English | Afaan Oromoo |
|---|---|
| Macrogamete | Saallubbiyyoo guddicha |
| Macronucleus | Tambii guddicha |
| Macrospore | Dhukee guddicha |
| Malaria | Busaa |
| Malaria parasite | Maxxantuu busaa |
| Malleus | Lafee Gaduumaa |
| Malpighian body | Qaama malpigiyaanii |
| Malpighian tubes | Ujummoolee malpigiyaanii |
| Maltase | Maalteesii |
| Maltose | Maaltoosii |
| Mammals | Hoosiftoota |
| Mammary gland | Xannacha harmaa |
| Mandibles | Dhamnaa jalaa |
| Mandibular arch | Gooboo a'amaa |
| Mantle | Uwwisoo |
| Marrow | Dhuka |
| Marsupial | Subbeeyyii |
| Matrix | Gummee keessaa |
| Maturation | Bilchina |
| Maturity | Bilchooma, Kaa imummaa |
| Maxilla | Dhamnaa gubbaa |
| Mechanism | Tooftaalee |
| Medulla | Handhuurtaa,wiirtuu |
| Medulla oblongata | Hangullaa diriiraa |
| Membrane | Sabaga |
| Meninges | Sabaga sammuu |
| Menopause | Iggita laguu |
| Menstrual cycle | Marsaa laguu |
| Menstruation | Laguu |
| Meristems | Guddatuu |
| Mesocarp | Abuurkeessoo |
| Metabolism | Nadheefa |
| Metamorphosis | Bocjijjiirraa |
| Metaphase | Sadarkaa kurfli |
| Metatarsus | Lafee barruu miilaa |
| Microbody | Nafbullee |
| Microgamete | Saallubiyyoo xiqqicha |
| Micronucleus | Tambii xiqqicha |
| Micro-organism | Micirjirtii bullee |
| Micropyle | Uraa xiqqicha |
| Microscope | Shifargaa |
| Microspore | Dhukee xiqqicha |
| Microtube | Shifujummoo |
| Midbrain | Gidduu sammuu |
| Midget | Gabucee, tashaa |
| Midrib | Hidda baalaa |
| Migration | Godaansa |
| Migratory nucleus | Tambii godaanaa |
| Milk teeth | Ilkaan aannanee |
| Milky disease | Dhukkuba aannanee |
| Mineral | Albuuda |
| Mineral salt | Soogidda albuuda'aa |
| Mitral valve | Huutuu cimdii |
| Molar | A'oo |
| Molecule | Molokiyuulii |
| Monocotyledon | Fiilloo tokkee |
| Monocyte | Maandhoo tokkee |
| Monoecious | Kornalamee |
| Monohybrid | Wa'ela tokkee |
| Monosaccharide | Sukkaar-tokkee |
| Morphogenesis | Uumjiree |
| Mosquito | Bookee busaa |
| Motor | Sochii |
| Motor nerve | Ribee(aarsituu) sochii |
| Motor neuron | Lubbiyyoo aarsituu sochii |
| Mucosa | Sabaga laanqessaa |
| Mucous cell | Lubbiyyoo furrii |
| Mucus | Furrii |
| Multicellular | Lubbiyyedduu |
| Muscle | Maashaa |
| Muscle tissue | Gummee maashaa |
| Mushroom | Habuuttaa |
| Mutation | Foloqa |
| Mutualism | Walutubbii |
N
[gulaali | lakkaddaa gulaali]| English | Afaan Oromoo |
|---|---|
| Naked bud | Kichuu hingolgamnee |
| Nasal cavity | Qaawwa Funyaanii |
| Natural selection | Filamaata uumamaa |
| Nectar | Nadhii daraaraa |
| Nectary | Burqisnadhii |
| Nerve | Aarsituu, Ribee |
| Nerve centre | Aarsituu wiirtuu |
| Nerve cord | Funyoo aarsituu |
| Nerve fibre | Algee aarsituu, haanxaa aarsituu |
| Nerve impulse | Dhiibbaa aarsituu |
| Nerve root | Hidda aarsituu |
| Nervous system | Sirna aarsituu |
| Nervous tissue | Gummee aarsituu |
| Net venation | Hidda baalaa walxaxoo |
| Neuron | Lubbiyyoo aarsituu |
| Niche | Miidaroo |
| Nitrogen cycle | Marsaa naaytiroojiinii |
| Node | Kuburee |
| Nodule | Kuburroo, dhiita'aa |
| Nomenclature | Moggaasa |
| Nostril | Qaawwa funyaanii |
| Notochord | Tushaa dugdaa,goora |
| Nuclear division | Hirama tambii |
| Nuclear membrane | Sabaga wiirtuu, sabaga tambii |
| Nucleolus | Tambittii |
| Nucleoprotein | Tambiiburqata |
| Nucleus | Tambii |
| Nurse | Laamtuu,waldhaanaa |
| Nutrition | Sirna nyaata |
| Nutrient | Dhangaa,sooree |
| Nymph | Corqa,idaayyoo |
O
[gulaali | lakkaddaa gulaali]| English | Afaan Oromoo |
|---|---|
| Occiput | Jalsammuu |
| Occipital bone | Lafee jalsammuu |
| Oil gland | Xannacha zayitaa(quyyisaa) |
| Olfactory | Foolii |
| Olfactory bulb | Kumbulluu foolii |
| Olfactory cells | Lubbiyyoo foolii |
| Olfactory nerve | Aarsituu foolii |
| Omnivorous | Soorlachee |
| Oocyte | Oosaayitii, mandhokokaan, maandhee hanqaaquu |
| Oogamy | Oogami, Walhormaata biimamaa |
| Oogonium | Oogoniyamii, walhormaata biimamaawaa |
| Oology | Ooloojii, Qorkillee, Xiin-okokaan |
| Oosperm | Zaaygootii, miciraan |
| Oospore | Oospoorii, qummee gabbate |